‘Vervang rekenrente door bbp-groei’

  • Maarten van Wijk
  • 19 juni 2017

Het toetsingskader voor pensioentoezeggingen moet niet de rente, maar de verwachte bbp-groei als uitgangspunt nemen. Dat stellen Jean Frijns, Theo van de Klundert en Anton van Nunen voor in een plan voor een nieuw ‘economisch toetsingskader’ (etk).


Foto iStock.

Volgens de auteurs heeft het etk als voordeel, dat de groei van pensioenen direct gekoppeld wordt aan de lonen en de algehele gezondheid van de economie. Bovendien prikkelt het de pensioenfondsen om te beleggen met het oog op rendement, in plaats van de rente, zoals in het huidige ftk.

Oprenten

<br/>Jean Frijns Jean Frijns De verplichtingen worden jaarlijks opgerent met de verwachte bbp-groei per hoofd van de bevolking. Dat is dus een jaarlijkse indexatie, die in het huidige ftk ontbreekt. Als het economisch minder gaat, is dat meteen te merken doordat aanspraken minder groeien.

Dat is beter dan het ftk van nu, menen het auteurs, waarin het effect van een achteruit kachelende economie vertraagd doorwerkt op de uitkering, via een dalende rente, dalende dekkingsgraden en het achterblijven van indexatie.

Discontvoet

Theo van de Klundert Theo van de Klundert De discontering van de verplichtingen gebeurt met een percentage gelijk aan de verwachte bbp-groei – in plaats van de risicovrije rente, zoals nu.

Dat is prudent, menen de auteurs, want een gespreid beleggingsbeleid zou moeten leiden tot rendementen gelijk aan of beter dan de economische groei. Bovendien is er stabiliteit, omdat ook de oprenting van de activa-kant afhangt van de bbp-groei.

Beleggingsmix

Het systeem is een stimuans tot een gespreide beleggingsmix. De auteurs verwachten dat fondsen daardoor meer in aandelen en illiquide activa zullen beleggen.

In een andere studie in hetzelfde nummer van ESB constateren Dirk Broeders, Bas Werker en Kristy Jansen dat het ftk fondsen soms in de weg zit om in illiquide activa te beleggen. Jonge fondsen met een duration langer dan 17,5 jaar doen dat minder. Hun lange duration zou ruimte moeten geven voor illiquide beleggingen, mar het renterisico zit de fondsen onder het ftk in de weg.

<br>Anton van Nunen Anton van Nunen Het huidig ftk karakteriseren als Frijns, Van de Klundert en Van Nunen als soort verzekeringscontract met winstdeling, die zelden uitkeert. Als een fonds eenmaal met een lage dekkinsgraad zit, is de kans op terugkeer naar hogere buffers en indexatie zeer klein, doordat het fonds zich moet richten op het afdekken van renterisico.

Vragen bij vaststellen verwachte bbp-groei

In een reactie bij ESB zegt VU-hoogleraar Fieke van der Lecq dat het idee om de pensioentoezegging te koppelen aan productiviteitsgroei legitiem overkomt.

Ze vraagt zich wel af hoe de 'verwachte bbp-groei', die zo'n belangrijke factor is in het etk, dan vastgesteld zou moeten worden. Gebruik van de CPB-verwachting zou een enorme invloed geven van die voorspellingen op de waardering van het pensioen. Gebruik van historische data als voorspelling leidt tot discussie over het aantal jaren waarover het historisch gemiddelde zou moeten genomen.

Van der Lecq voorziet ook een sterker fluctuerende uitkering in het etk.

© Sat Jun 24 09:04:05 CEST 2017 Pensioen Pro. Alle rechten voorbehouden.