‘Degressieve opbouw levert ongeveer hetzelfde op als doorsnee-opbouw’

  • Frank van Alphen
  • 15 juni 2017

Het pensioenresultaat van degressieve opbouw in combinatie met doorsneepremie is ongeveer gelijk met het resultaat van de huidige doorsneesystematiek waarbij zowel opbouw als premie leeftijdsonafhankelijk zijn.


Het Koopmans-gebouw van de Universiteit van Tilburg, het onderkomen van Netspar. | Foto Universiteit van Tilburg

Dat blijkt uit berekeningen die Marcel Lever en Sander Muns, beiden van het CPB, maakten voor Netspar. Ze deden dit onderzoek omdat het kabinet wil dat pensioenfondsen rond 2020 overstappen op degressieve opbouw in combinatie met een vaste premie.

Klijnsma wil onder meer af van de doorsneesystematiek omdat die ongunstig uitpakt voor werknemers die halverwege hun loopbaan als zzp’er aan de slag gaan. Zij hebben dan te veel premie betaald voor het opgebouwde pensioen. Wie tot zijn pensionering pensioen blijft opbouwen in de tweede pijler heeft hier geen last van. Marcel Lever

De onderzoekers hebben de verschillen tussen de opbouw/premiesystemen onderzocht door de data van 100.000 werknemers door te rekenen. Hieruit blijkt dat de vervangingsratio (de verhouding tussen het inkomen inclusief AOW na pensionering en het gemiddelde loon gedurende de levensloop) een grote spreiding vertoont. Dit staat los van opbouw en premie en is te wijten aan de grote variatie in loopbanen.

Degressieve opbouw of doorsnee-opbouw ontlopen elkaar niet veel als wordt gelet op het pensioenresultaat. ‘Het inkomen na pensionering ligt bij degressieve opbouw in de overgrote meerderheid van de gevallen tussen 90 en 110% van die bij doorsnee-opbouw’, schrijven Lever en Muns.

Laagopgeleiden zijn iets beter af met degressieve opbouw dan hoogopgeleiden. De verklaring is dat laagopgeleiden relatief veel werken op jonge leeftijd en hoogopgeleiden juist op latere leeftijd. Bij de huidige doorsneesystematiek tikken met name de jaren op hogere leeftijd door in de pensioenopbouw. De onderzoekers stellen dat het verschil met de huidige opbouw niet al te groot is: het pensioen is in de nieuwe situatie een fractie hoger of lager.

Arbeidsmarkt

De onderzoekers hebben ook gekeken naar de arbeidsmarkteffecten van een progressieve premie in combinatie met een doorsnee-opbouw. Ze verwachten dat zo’n hogere premie voor ouderen op korte termijn hun kansen op de arbeidsmarkt zal verminderen. Het is onzeker of dat effect blijvend is. Als de hogere premies voor werkgevers worden gecompenseerd door een lagere brutolonen voor oudere medewerkers ebt het effect op den duur weg.

© 2017 Pensioen Pro. Alle rechten voorbehouden.